> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.tungo.kz/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# ЖИ-бухгалтердің жауаптарын тексеру

> Жауапқа сүйенбес бұрын немесе құжатты 1С-ке жазбас бұрын ЖИ-бухгалтердің жауабы мен дайындалған құжатта нені және қалай салыстыру керек.

ЖИ-бухгалтер жауап пен құжатты дайындайды, ал шешімді — жауапқа сүйену-сүйенбеуді, құжатты жазу-жазбауды — сіз қабылдайсыз. Қайда қарау керегін білсеңіз, тексеру бір-екі минут алады: норманың дереккөзіне, сандарға және деректемелерге қараңыз.

Tungo тексеруге ыңғайлы етіп жасалған: нормалар сілтемелермен беріледі, 1С-тегі сандар сол күйінде көрсетіледі, ал жазу түймесін баспайынша 1С-ке ештеңе түспейді.

## Заң бойынша жауап

Дереккөзден бастаңыз. Жауаптың астында «Дереккөздер» тақташалары бар. Тақташаны басыңыз — норма мәтіні жаңа қойындыда ашылады. Бапта шынымен жауапта жазылған нәрсе айтылғанына көз жеткізіңіз. Содан кейін меңзерді тақташаның үстіне апарыңыз: онда норманың қай редакцияда алынғаны көрсетілген. Редакцияны өзіңіз сұраған кезеңмен салыстырыңыз.

Норманы түсіндірмеден ажыратыңыз. «по разъяснению КГД» («МКК түсіндірмесі бойынша») белгісі заң мәтінін емес, салық органының ұстанымын білдіреді. Мұндай түсіндірмелер негізінен бұрынғы Салық кодексі бойынша жазылған.

Есептің шарттарын да тексеріңіз. «Обоснование» («Негіздеме») бөлігінде ЖИ-бухгалтердің неге сүйенгені көрінеді: режим, ҚҚС төлеуші ме, жоқ па, кезең. Ол сіздің жағдайыңызды басқаша түсінсе, нақтылап, қайта сұраңыз.

Жауапта «в базе знаний этой нормы нет, проверьте первоисточник» («білім базасында бұл норма жоқ, түпнұсқа дереккөзді тексеріңіз») делінсе, ЖИ-бухгалтер норманы таппаған және сүйенетін ештеңе жоқ. Оны ресми дереккөзден өзіңіз табыңыз.

## Есептеу

«Обоснование» бөлігіндегі есептеу қадамдарын қарап шығыңыз: қандай база, қандай мөлшерлеме, қай күнге. Бастапқы сандарды өзіңіз берген сандармен салыстырыңыз. Лауазымдық жалақыдағы немесе шарт сомасындағы қате дұрыс есептелген, бірақ сіздікі емес нәтиже береді.

Мерзімдер үшін демалыс немесе мереке күнінен ауыстыру ескерілгенін тексеріңіз. Жұмыс күндерін ауыстыру туралы жыл сайынғы қаулы заңдар базасында жоқ — мұндай күндерді күнтізбемен өзіңіз салыстырыңыз.

## 1С-тегі сандар

Жауапта өзіңіз сұраған кезең мен компания тұрғанына көз жеткізіңіз. Содан кейін бір-екі соманы 1С-тегі есеппен салыстырыңыз — мысалы, шот бойынша қалдықты айналым-сальдо ведомосімен. Базада контрагенттердің ұқсас атаулары болса, жауапта керекті карточка тұрғанын БСН бойынша тексеріңіз. Көшірме күнін де ұмытпаңыз: «База көшірмесі» арқылы қосылғанда ЖИ-бухгалтер есепті бүгінгі емес, көшірме жасалған күнгі күйінде көреді.

## Жазар алдындағы құжат

**Записать и провести** («жазу және өткізу») немесе **Записать черновиком** («жоба ретінде жазу») түймесін баспас бұрын карточканы бастапқы құжатпен салыстырыңыз:

* күні: құжат өткен күнмен рәсімделсе, бұл бүгінгі күн емес, құжаттың күні болуы керек;
* контрагент: атауы мен БСН шартпен немесе шотпен сәйкес келуі керек;
* шарт: контрагентте бірнеше шарт болса, дәл сол шарт па;
* сома мен ҚҚС: жиыны, мөлшерлемесі және ҚҚС қалай есептелгені — соманың ішінде ме, үстінен бе;
* есеп шоттары: базаңыздағы мұндай операция үшін әдеттегі шоттар ма;
* мақсаты: төлем құжаттары үшін төлем мақсатының мәтіні.

«Жазар алдында тексеріңіз» деген сары блокты міндетті түрде оқыңыз: онда ЖИ-бухгалтердің өзі қойғаны тізілген — әдепкі шарт, карточкадағы ҚҚС мөлшерлемесі, бұрынғы құжаттар бойынша шоттар.

Күмәндансаңыз, құжатты жоба ретінде жазыңыз. Ол 1С-те өткізілмеген күйде пайда болады: оны ашып, үйреншікті түрде тексеріп, өзіңіз өткізесіз.

Жазғаннан кейін карточканың күйіне қараңыз. «Проведено и сверено» («өткізілді және салыстырылды») 1С өткізбелерінің күтілгенмен сәйкес келгенін білдіреді. Күйі «Проведено, есть расхождения в проводках» («өткізілді, өткізбелерде сәйкессіздік бар») болса, құжатты 1С-те ашып, қандай өткізбелер шыққанын қараңыз.

## Жауап қате болса

Сол чатта нақты не дұрыс емес екенін жазыңыз: «Біздің режим үшін мөлшерлеме басқа», «Шарт ол емес». ЖИ-бухгалтер нақтылауды ескеріп, жауапты қайта қарайды. Қате құжатты себебін көрсетіп қабылдамаңыз — ол келесі жолы ескеріледі. Чат тым ұзарып кетсе, жаңасын бастап, шарттарды қысқаша қайта жазыңыз.

## Әрі қарай

* [Заң бойынша сұрақ қою](https://docs.tungo.kz/kk/assistant/law-questions.md): жауап пен дереккөздер қалай құрылған.
* [Құжат дайындап, оны 1С-ке жазу](https://docs.tungo.kz/kk/assistant/documents.md): құжаттың түймелері мен күйлері.
* [Tungo өздігінен не істемейді](https://docs.tungo.kz/kk/start/what-tungo-does-not-do.md): ЖИ-бухгалтердің жұмысы мен сіздің жұмысыңыздың шекарасы қайда.


This documentation is built and hosted on [Mintlify](https://mintlify.com), a developer documentation platform.